De relatie tussen: Levenservaring en persoonlijke groei

We krijgen vroeg of laat te maken met pijn, verdriet, telleurstelling en spijtgevoelens. Deze gevoelens gaan gepaard met een ervaring die we hebben meegemaakt. Soms kunnen we die meteen toelaten en verwerken. We gaan bijvoorbeeld huilen, zoeken en krijgen troost en laten het weer los. Wanneer de intensiteit van heftigheid echter toeneemt zijn we geneigd om de negatieve gevoelens en de ervaring weg te drukken. Dit ‘wegdrukken’ zorgt ervoor dat het een ‘onverwerkte ervaring’ wordt. Door het weg te drukken hoef je de pijnlijke gevoelens niet te voelen. Dit zorgt er echter ook voor dat je onbewust bepaalde situaties gaat vermijden of juist gaat opzoeken. Het beïnvloed je gedrag, gedachten en gevoelens, terwijl je dit zelf niet doorhebt. Je komt vast te zitten in dit vermijdingsgedrag en stagneert in je ontwikkeling.

Kostbaar is de wijsheid die door ervaring wordt verkregen. – Robert Ascham

Groei en ontwikkeling

Persoonlijke groei ontstaat door nieuwe ervaringen die je opdoet in het leven te integreren in jezelf. Dan leer je van die ervaring; wat vond ik er fijn aan, wat niet, wat doe ik de volgende keer anders, wat hetzelfde. Op deze manier leer je jezelf kennen en kun je volgende ervaringen op betreffende ervaring bouwen. Dit zorgt voor zelfinzicht en verdieping van je gevoelswereld en persoonlijkheid. In andere woorden ‘je wordt met de jaren wijzer’. Dit gaat alleen niet vanzelf wat veel mensen wel denken. Je wordt niet wijzer als je ervaringen niet verwerkt en integreert omdat je er dan niet van kan leren.

Wat is het probleem

Het probleem bij onverwerkte ervaringen is dat ze wel in jouw psyche blijven, maar niet kunnen integreren met je gehele psyche en persoonlijkheid. Je wordt er letterlijk ‘niet wijzer van’. Dit betekent dat er een onderdeel ontstaat in je gevoelswereld wat op slot is, ofwel, gedesintegreerd met de rest van je psyche, gevoelswereld en persoonlijkheid. Dit wordt een belemmering op drie punten in je leven; 1) je ervaart over het algemeen minder emoties, ook vrolijke emoties en gevoelens zullen afnemen, 2) je empathisch vermogen verminderd, 3) je persoonlijke ontwikkeling stagneert.

Wanneer je die onverwerkte gevoelens wegdrukt druk je niet alleen die onverwerkte ervaring weg maar ook al je gevoelens van verdriet en blijheid. Je gehele gevoelswereld wordt afgestompt ofwel afgevlakt. Ook zal je empathisch vermogen verminderen. Wanneer je niet je eigen pijnlijke gevoelens kan voelen kun je die van een ander ook niet toelaten en zal je je dus niet willen/kunnen inleven in de pijn van een ander. Dat is dan te confronterend. Je schiet dat in de vermijding, het rationeel aandragen van oplossingen of je schiet in het welbekende hulpverleningssyndroom. Terwijl diegene simpelweg begrip en troost nodig heeft.

Onverwerkte ervaringen zorgen voor stagnatie in je ontwikkeling

Ervaringen die je niet hebt verwerkt gaan je blokkeren omdat je ze niet kunt integreren met voorgaande ervaringen en toekomstige ervaringen. Het ‘wegdrukken’ van negatieve ervaringen zorgt ervoor dat je jezelf desintegreert. Dit klinkt vaag, maar je laat een bepaalde ervaring die je WEL hebt meegemaakt NIET toe om te verwerken, om een onderdeel te zijn van wie jij bent. Hierdoor zal je stagneren. Alle nieuwe ervaringen die komen na een onverwerkte ervaring zullen steeds minder geïntegreerd worden. Je zult er dus steeds minder van leren. En ervaart het niet meer ‘echt’ maar ondergaat het, je weet niet meer wat je wilt of voelt. Je komt vast te zitten in een soort onbewuste staat waar je vooral op de automatische piloot handelt.

Psychisch leed als gevolg van onverwerkte ervaringen

Een enkele pijnlijke ervaring kan al een onverwerkte ervaring worden. Maar je kan ook tal van onverwerkte ervaringen in je meedragen. Hoe meer of hoe intens de onverwerkte ervaringen zijn geweest hoe meer ze je belemmeren. Je kan er bijvoorbeeld depressief van worden, een burn-out van krijgen en/of kampen met allerlei gevoelens van leegte, betekenisloosheid en vervreemding. Wees weer vrij en wordt wie je werkelijk bent!

De moderne mens leeft met de illusie dat hij weet wat hij wil, terwijl hij eigenlijk wil wat hij wordt verondersteld te willen. – Erich Fromm